Η διαφάνεια στις αμοιβές, η πρόσβαση των εργαζομένων σε μισθολογικά στοιχεία και η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών αποτελούν τους βασικούς άξονες του νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση χθες με στόχο την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970 σχετικά με την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Οι νέες διατάξεις εισάγουν πρόσθετες υποχρεώσεις για τους εργοδότες, διευρύνουν τα δικαιώματα ενημέρωσης των εργαζομένων και προβλέπουν διοικητικές και αστικές κυρώσεις σε περιπτώσεις μισθολογικών διακρίσεων. Πρόσβαση σε πληροφορίες για τις αμοιβές Οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα να ζητούν πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο των αμοιβών τους, καθώς και στοιχεία για τις μέσες αποδοχές εργαζομένων που εκτελούν ίδια ή ισάξια εργασία, με κατανομή ανά φύλο. Οι πληροφορίες θα παρέχονται από τον εργοδότη σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπει το νέο πλαίσιο, με σεβασμό στους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων. Στόχος είναι η ενίσχυση της μισθολογικής διαφάνειας και η δυνατότητα εντοπισμού τυχόν αδικαιολόγητων διαφορών στις αποδοχές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Τι αλλάζει στις προσλήψεις Το νομοσχέδιο προβλέπει αλλαγές και στο στάδιο της πρόσληψης. Οι εργοδότες θα υποχρεώνονται να ενημερώνουν τους υποψηφίους για το ύψος της αμοιβής ή το μισθολογικό εύρος της θέσης πριν από τη συνέντευξη ή πριν από τη σύναψη της σύμβασης εργασίας. Παράλληλα, απαγορεύεται να ζητούν πληροφορίες σχετικά με τις αποδοχές που λάμβανε ο υποψήφιος σε προηγούμενη εργασία. Η διάταξη αποσκοπεί στη διαμόρφωση των αποδοχών με βάση τις απαιτήσεις της θέσης και τα προσόντα του εργαζομένου και όχι με βάση προηγούμενες μισθολογικές απολαβές. Αντικειμενικά κριτήρια διαφοροποίησης Η αρχή της ίσης αμοιβής δεν αποκλείει τη διαφοροποίηση των αποδοχών όταν αυτή βασίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα κριτήρια. Μεταξύ των παραγόντων που μπορούν να δικαιολογούν διαφορετικές αποδοχές περιλαμβάνονται η επαγγελματική εμπειρία, τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα, η απόδοση, η παραγωγικότητα και το επίπεδο ευθύνης της θέσης. Οι εργοδότες οφείλουν να είναι σε θέση να τεκμηριώνουν τις διαφορές αυτές σε περίπτωση ελέγχου ή καταγγελίας. Υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις Οι επιχειρήσεις θα υποχρεώνονται να παρακολουθούν στοιχεία που σχετίζονται με τις αμοιβές των εργαζομένων τους και να αξιολογούν το ενδεχόμενο ύπαρξης μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνονται σημαντικές αποκλίσεις χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση, θα πρέπει να λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα για την εξάλειψη των διαφορών. Οι σχετικές υποχρεώσεις θα είναι αυξημένες για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, οι οποίες θα κληθούν να συλλέγουν και να δημοσιοποιούν περισσότερα στοιχεία. Έλεγχοι και κυρώσεις Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του νέου πλαισίου θα έχει ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος αποκτά ενισχυμένες αρμοδιότητες παρακολούθησης και διερεύνησης υποθέσεων που σχετίζονται με μισθολογικές διακρίσεις. Παράλληλα, η Επιθεώρηση Εργασίας θα μπορεί να διενεργεί ελέγχους και να εξετάζει σχετικές καταγγελίες. Σε περίπτωση διαπίστωσης παραβίασης της αρχής της ίσης αμοιβής προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα, υποχρέωση καταβολής αναδρομικών διαφορών αποδοχών και πλήρεις αποζημιώσεις προς τους εργαζόμενους που υπέστησαν τη διάκριση. Ενισχυμένη προστασία εργαζομένων Οι εργαζόμενοι που θεωρούν ότι έχουν υποστεί μισθολογική διάκριση θα μπορούν να προσφεύγουν στην Επιθεώρηση Εργασίας, στον Συνήγορο του Πολίτη ή στα αρμόδια δικαστήρια. Το νομοσχέδιο διατηρεί την πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία, όταν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις διάκρισης, το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται στον εργοδότη. Στην περίπτωση αυτή ο εργοδότης καλείται να αποδείξει ότι η διαφορετική μεταχείριση στις αποδοχές βασίζεται σε αντικειμενικούς λόγους και όχι στο φύλο του εργαζομένου. Οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο καθορίζονται οι αμοιβές στις επιχειρήσεις, εισάγοντας αυξημένες απαιτήσεις διαφάνειας, ελέγχου και τεκμηρίωσης των μισθολογικών διαφορών.