Με τη δημιουργία τουλάχιστον 2.300 κοινωνικών κατοικιών σε ανενεργά στρατόπεδα, την επιτάχυνση της αξιοποίησης δημόσιων ακινήτων, αλλά και ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων για την κοινωνική στέγη, η κυβέρνηση επιχειρεί να περάσει σε μια νέα φάση της στεγαστικής της πολιτικής. Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, δεν περιορίζεται σε επιδοματικές ενισχύσεις, αλλά επιχειρεί να αυξήσει ουσιαστικά το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών, απαντώντας σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με την αρμόδια υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου. Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου αποτελεί η αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου που παραμένουν επί χρόνια αναξιοποίητα. Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά τα ανενεργά στρατόπεδα, τα οποία μετατρέπονται σε οργανωμένες γειτονιές κοινωνικής κατοικίας, στο πλαίσιο συνεργασίας του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Η παρέμβαση αυτή εντάσσεται στη συνολική Εθνική Στρατηγική Στέγασης 2026-2035 και θεωρείται από κυβερνητικά στελέχη το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα πρόγραμμα αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας αποκλειστικά για στεγαστικούς σκοπούς. Τα πρώτα σπίτια το 2028 Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, οι πρώτες κατοικίες αναμένεται να παραδοθούν μέσα στο 2028, ενώ η χρηματοδότηση του έργου θα προέλθει από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο θα χρηματοδοτήσει την κατασκευή ενεργειακά αποδοτικών κατοικιών υψηλών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Σύμφωνα με τους αρμόδιους, πρόκειται για μία διαφορετική φιλοσοφία κοινωνικής πολιτικής, καθώς το κράτος δεν περιορίζεται στην επιδότηση του ενοικίου ή της αγοράς κατοικίας, αλλά δημιουργεί νέο οικιστικό απόθεμα που θα παραμείνει διαθέσιμο για κοινωνική χρήση και τα επόμενα χρόνια. Οι νέοι οικισμοί δεν θα αποτελούνται μόνο από διαμερίσματα. Ο σχεδιασμός προβλέπει ολοκληρωμένες γειτονιές με κοινόχρηστους χώρους, παιδικές χαρές, βρεφονηπιακούς σταθμούς, χώρους πρασίνου, φαρμακεία, μικρά καταστήματα καθημερινών αναγκών, κοινωνικές υπηρεσίες και λοιπές υποδομές που θα εξυπηρετούν τους κατοίκους. Στόχος είναι να δημιουργηθούν λειτουργικές και βιώσιμες γειτονιές που θα μπορούν να στεγάσουν νέες οικογένειες, εργαζόμενους, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και άλλες κοινωνικές ομάδες που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε προσιτή κατοικία. Ειδικό θεσμικό πλαίσιο για τα στρατόπεδα Για να προχωρήσει το σχέδιο, το νομοσχέδιο δημιουργεί ειδικό θεσμικό πλαίσιο αξιοποίησης των ακινήτων του Ταμείου Εθνικής Άμυνας. Πλέον θα μπορούν να υπογράφονται προγραμματικές συμβάσεις μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων, ώστε να ωριμάζουν πολεοδομικά και τεχνικά οι εκτάσεις χωρίς τις μεγάλες καθυστερήσεις που χαρακτήριζαν μέχρι σήμερα αντίστοιχα έργα. Στα ακίνητα αυτά θα μπορούν να κατασκευάζονται κατοικίες, αλλά και οι απαραίτητες συνοδευτικές χρήσεις, όπως εγκαταστάσεις κοινωνικής πρόνοιας, σχολικές μονάδες, αθλητικοί χώροι, μικρά εμπορικά καταστήματα και λοιπές κοινωφελείς υποδομές. Fast-track πολεοδομικές διαδικασίες Κρίσιμο στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η σημαντική επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Μέχρι σήμερα, ανάλογες παρεμβάσεις απαιτούσαν έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, διαδικασία που μπορούσε να διαρκέσει αρκετά χρόνια. Με το νέο πλαίσιο προβλέπεται στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, έλεγχος από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) και στη συνέχεια καθορισμός των όρων δόμησης με ειδική νομοθετική διαδικασία, περιορίζοντας αισθητά τον χρόνο μέχρι την έναρξη των έργων. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουν να ξεκινήσουν γρηγορότερα οι κατασκευές, χωρίς να παρακάμπτονται οι περιβαλλοντικοί και πολεοδομικοί έλεγχοι. Επίδομα για όσους ολοκληρώνουν το πρόγραμμα «Κάλυψη» Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει μία νέα μεταβατική στήριξη για τους ωφελούμενους του προγράμματος «Κάλυψη». Όσοι ολοκληρώνουν τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα και προχωρούν σε νέα μίσθωση κατοικίας θα μπορούν να λάβουν επίδομα στέγασης για διάστημα έως δώδεκα μηνών. Το ύψος της ενίσχυσης ορίζεται σε: 225 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, 262,50 ευρώ για νοικοκυριό δύο ατόμων, 300 ευρώ για νοικοκυριά τριών ή περισσότερων ατόμων. Η νέα σύμβαση μίσθωσης θα πρέπει να έχει συναφθεί μέσα σε έξι μήνες από την αποχώρηση από το πρόγραμμα, ενώ η ενίσχυση δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το πραγματικό ποσό του ενοικίου. Με τη ρύθμιση αυτή το υπουργείο επιχειρεί να αποφύγει το στεγαστικό «κενό» που αντιμετώπιζαν μέχρι σήμερα οι ωφελούμενοι μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος. Φορολογικό κίνητρο για κοινωνικές μισθώσεις Σημαντική θεωρείται και η φορολογική παρέμβαση για την κοινωνική μίσθωση. Το εισόδημα που αποκτούν δήμοι, περιφέρειες, αναπτυξιακοί οργανισμοί ΟΤΑ και μη κερδοσκοπικοί φορείς από εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ακινήτων που χρησιμοποιούνται για κοινωνική κατοικία απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος. Στόχος είναι να δοθούν ισχυρά κίνητρα ώστε περισσότερα ακίνητα της αυτοδιοίκησης και φορέων του Δημοσίου να αξιοποιηθούν για προγράμματα κοινωνικής στέγασης. Περισσότερες κατοικίες από υπάρχοντα κτίρια Το νομοσχέδιο επιχειρεί επίσης να αυξήσει το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα μέσω της ευκολότερης αλλαγής χρήσης υφιστάμενων κτιρίων. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα επιτρέπεται η μετατροπή κτιρίων σε κατοικίες ακόμη και σε περιπτώσεις όπου ισχύουν διαφορετικές χρήσεις γης, με στόχο να αξιοποιηθούν κτίρια που σήμερα παραμένουν κενά ή υποχρησιμοποιούνται. Παράλληλα, θεσπίζεται σημαντική δικλείδα ασφαλείας ώστε οι νέες κατοικίες να μην καταλήξουν άμεσα στην αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Έτσι, τα ακίνητα που θα αλλάζουν χρήση μέσω των νέων διατάξεων δεν θα μπορούν να διατίθενται για βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb για διάστημα τουλάχιστον πέντε ετών. Διαβάστε επίσης: Δ. Μιχαηλίδου: Ο ψηφιακός εγγραμματισμός είναι εργαλείο ελευθερίας και αυτονομίας Δ. Μιχαηλίδου: Ο ψηφιακός εγγραμματισμός είναι εργαλείο ελευθερίας και αυτονομίας Αυξημένη έως 20% η φετινή παραγωγή κορινθιακής σταφίδας